Brüksel’de kanalın kıyısındaki Sainctelette Meydanı’na bakan cam ve çelik yapı, 1934’te Citroën’in otomobil galerisi ve servis atölyesi olarak tamamlanmıştı. Tavanı 25 metreye çıkan teşhir salonunda onlarca yıl araba satıldı. Aynı bina 28 Kasım Cumartesi saat 10.00’da, Kanal-Centre Pompidou adıyla modern ve çağdaş sanat müzesi olarak yeniden açılıyor.
Açılış bir kurdele töreninden ibaret değil. Bina cumartesi sabahından 29 Kasım Pazar 22.00’ye kadar, 36 saat boyunca hiç kapanmayacak. Performanslar, konserler, DJ setleri, film gösterimleri ve çocuk atölyeleri gece boyunca sürecek. Binaya girmek için bilet ya da rezervasyon gerekmiyor.
Sergiler için durum farklı. Açılış hafta sonunda on serginin tamamı ücretsiz, ancak saatli bilet şart. Kanal, hafta sonu için 24 zaman dilimi ve 30 binin üzerinde ziyaretçilik kontenjan açmıştı. Fransız seyahat yayını MisterTravel’ın 3 Kasım’da yazdığına göre 30 bin bilet 24 saat içinde tükendi. Yani o hafta sonu Brüksel’de olup bilet almamış bir ziyaretçi binayı, etkinlikleri ve ücretsiz alanları görebilecek, sergi salonlarına ise giremeyecek.
Sonraki günlerde müze çarşambadan pazara açık olacak, pazartesi ve salı kapalı kalacak. Kanal’ın resmi sitesindeki bilgilere göre sergi salonları 11.00 ile 19.00 arasında gezilebilecek, perşembe günleri kapanış 22.00’ye uzayacak. Kamusal alanlar ise 08.00’den gece yarısına kadar açık. MisterTravel’ın aktardığı tarifede bütün sergileri kapsayan “Art” bileti 18 avro, birleşik bilet 24 avro. Resmi indirim listesine göre 12 yaş altı ücretsiz, 13 ile 18 yaş arası 2,50 avro ödüyor, 19 ile 26 yaş arasına yüzde 50, 65 yaş üstüne yüzde 10 indirim uygulanıyor. Brussels Card sahipleri de bilet almıyor.
Müzenin en çok konuşulan özelliği, parasız gezilebilen kısmının büyüklüğü. Yaklaşık 40 bin metrekarelik yapının 20 bin metrekaresi bilet istemiyor: zemin kattaki eski teşhir salonu, ana geçitler, kütüphane, Londralı Assemble kolektifinin tasarladığı kapalı oyun alanı, fırın ve çatı katındaki bar bu bölümde. Genel Direktör Yves Goldstein, yerel yayın Bruxelles Secrète’in aktardığına göre projenin odak noktasının ücretsiz kamusal alanlar olacağını söylüyor.
Buraya gelmek on yılı buldu.
Brüksel Başkent Bölgesi binayı 29 Ekim 2015’te PSA Grubu’ndan 20,5 milyon avroya satın aldı. Belçika Kraliyet Güzel Sanatlar Müzeleri’nden eser alma girişimi sonuç vermeyince bölge yönetimi Paris’teki Centre Pompidou’ya yöneldi; anlaşma 18 Aralık 2017’de imzalandı. Dönüşüm projesini Brükselli noAarchitecten, Zürihli EM2N ve Londralı Sergison Bates’in kurduğu Atelier Kanal üstlendi. İnşaat başlamadan önce bina, Mayıs 2018 ile Haziran 2019 arasında “Kanal Brut” adıyla ham haliyle ziyarete açıldı ve 400 bin kişi ağırladı. Şantiye 2020’de kuruldu. Toplam maliyet 230 milyon avro olarak veriliyor, tamamını bölge yönetimi karşıladı.
Son düzlükte bir de yangın çıktı. 6 Temmuz 2026’da yeni yapılan üç kuleden birinin çatısındaki teknik bölümde başlayan yangın üç saatte kontrol altına alındı. Yaralanan olmadı, eserler henüz binaya taşınmadığı için zarar görmedi. Ancak mimarlık bölümünün arşiv merkezi söndürme suyundan hasar aldı. Kanal’ın sitesinde arşiv ve araştırma merkezinin açılışı 2027’nin son çeyreği olarak görünüyor.
Açılışın ana sergisi “A truly immense journey” adını Franz Kafka’nın kısa bir metninden alıyor. Üç kata ve 2 bin metrekareyi aşan bir alana yayılan sergide 1900’den bugüne 350’den fazla eser var; bunların yüzde 80’i Centre Pompidou koleksiyonundan geliyor. Listede Henri Matisse, Pablo Picasso, Alberto Giacometti, Piet Mondrian, Sonia Delaunay ve Lygia Clark’ın yanında Sammy Baloji gibi güncel isimler bulunuyor. Sergi Ocak 2028’e kadar açık kalacak.
Diğer dokuz sergiden biri Nijeryalı sanatçı Otobong Nkanga’nın bina için hazırladığı yerleştirme. Travel Tomorrow’un aktardığına göre açılıştan önce Brüksel Başkent Bölgesi’ndeki 27 mahalle okulundan 5 bine yakın çocuk binayı gezmiş olacak. Bir başka sergi, binanın eski sahibine dönüp Citroën’in 1925’teki sömürge propagandasını ele alıyor. Yaklaşık yirmi Brükselli sanatçının performans ve ses işlerinden oluşan “NO SHOW” için 5-6, 12-13 ve 19-20 Aralık hafta sonlarında canlı gösterimler yapılacak.
Sanat Direktörü Kasia Redzisz açılışı, “Kanal, Brüksel’in ve ötesinin kültür tarihinde yeni bir sayfa açıyor” sözleriyle tanımlıyor. Goldstein’ın tarifi daha temkinli: “Açık uçlu bir soruya ilk yanıtı verecek on sergi.”
Müzenin adresi Sainctelette Meydanı 21. Metronun 2 ve 6 numaralı hatlarındaki Yser durağı beş dakikalık yürüme mesafesinde. Brüksel Kuzey Garı’ndan yürüyerek 10 dakikada, Güney Garı’ndan metroyla 15 dakikada varılıyor. Açılış, kentin Noel pazarı Plaisirs d’Hiver’in başlangıcıyla aynı hafta sonuna denk geliyor; 200’den fazla ahşap kulübenin kurulduğu pazar 27 Kasım’da başlayıp 3 Ocak’a kadar sürecek. Aynı cumartesi Londra’da da bir müze açılışı var: London Museum Smithfield’daki yeni binasında ziyaretçi almaya başlıyor.
Kanal’ın önümüzdeki beş yıl için duyurduğu programda Robert Frank, Brassaï, Robert ve Sonia Delaunay, Braque ile Picasso ve Matisse sergileri var. Centre Pompidou ile yapılan anlaşma 2031’e kadar geçerli.
Görsel: Marc-AntoineV / Wikimedia Commons (CC BY-SA 4.0)
Yorum Yap