Meksika’nın Quintana Roo eyaletinin valisi Mara Lezama, Cancun Uluslararası Havalimanı’nda yabancı turistlerden elden tahsil edilen Visitax ücretinin gişelerini kaldıracağını, ödemenin dijital kanallara taşınacağını söyledi. Valinin sözlerini 9 Kasım’da El Economista gazetesi duyurdu. Ücretin kendisi kalkmıyor: Cancun, Playa del Carmen, Tulum ve Cozumel’den ayrılan her yabancı ziyaretçi kişi başı 293 peso, yani yaklaşık 16 dolar ödemeye devam edecek.
Lezama’nın gerekçesi tek cümleydi: “Kötü bir deneyim yaratan şey kaldırılmalı.” Ardından havalimanındaki tahsilatı kastederek “Dijital olsun” dedi.
Kararın arkasında haftalardır büyüyen bir şikâyet dalgası var. Havalimanının 2 numaralı terminalinde, güvenlik kontrolünden önce yolcuların önünü kesen tahsilat görevlilerinin kişi başı 550 pesoya kadar para istediği bildirildi. Bu, resmi tutarın neredeyse iki katı. Dört kişilik bir aile için fark 1.000 pesoyu aşıyor. Yucatán Magazine’in 30 Ekim tarihli haberine göre Kosta Rikalı üç turist, yerel Por Esto! gazetesine böyle bir ücretten çıkış yolunda görevliler yanlarına gelene kadar haberdar olmadıklarını anlattı. İçlerinden Fabián süreci “göz korkutucu ve etik dışı” diye tarif etti. Şikâyet yeni de değil: aynı yayına göre Aralık 2025’te de 2 numaralı terminalde turistlerden 525 peso istendiği bildirilmiş, eyalet vergi idaresinden bir denetçi farkı terminalin federal bölgede bulunmasıyla açıklamıştı.
Tahsilatı eyalet adına Urquitem SA de CV adlı özel bir şirket yürütüyor. Meksika basınına göre şirket işi davetli usulle yapılan sınırlı bir ihaleyle aldı ve uzmanlık alanı vergi toplamak değil, dijital güvenlik. Görevlilerin resmi tutarın üzerine “işletme gideri” adı altında ek para talep ettiği öne sürülüyor. Meksika Karayipleri Otelciler Konseyi Başkanı David Ortiz Mena, kendilerine ulaşan bildirimlerde ek maliyetin yüzde 80’i geçtiğini söyledi. Ortiz Mena’ya göre anlamadığı bir ücret yüzünden öfkeyle ayrılan turist geri dönmüyor ve bölgenin itibar kaybı, Visitax’ın getirdiği gelirden büyük.
Visitax, Nisan 2021’de 224 peso olarak yürürlüğe girdi. Meksika vatandaşları muaf, yalnızca yabancı ziyaretçiler ödüyor. Eyalet yönetimi Aralık 2025’te tutarın 2026 boyunca 285 peso kalacağını açıklamıştı, ödeme kanallarında ise 293 peso görünüyor. Ücret resmi site visitax.gob.mx üzerinden seyahatten önce, tatil sırasında ya da ayrılmadan hemen önce ödenebiliyor. Sistem her yolcu için bir QR kod üretiyor ve bu kod, bu yıl sıkılaşan denetimlerde havalimanında güvenlikten önce soruluyor. Yerel yayınlar, aynı ücreti 30 ila 40 dolara satan aracı siteler bulunduğunu da hatırlatıyor.
Rakamlar eyaletin bu gelirden neden kolay vazgeçmediğini gösteriyor. Eyalet Maliye ve Planlama Sekreterliği’nin verisine göre Visitax’tan Ocak-Ekim 2026 döneminde 336,75 milyon peso toplandı. 2026 için yapılan ilk projeksiyon ise 4,3 milyar pesoydu. O hesap, ücretin otellerde tahsil edileceği varsayımına dayanıyordu. Otelciler itiraz edince plan Aralık 2025’te rafa kalktı ve tahsilatın ağırlığı havalimanına kaydı.
Valinin tutumu da kısa sürede değişti. Ekim sonunda Lezama, ayrılan yolculara ulaşmanın başka pratik yolu olmadığı gerekçesiyle havalimanındaki tahsilatın süreceğini söylüyordu. Aynı günlerde eyaletin Turizm Sekreteri Bernardo Cueto, görevlilerin davranışlarına ilişkin şikâyetleri kabul etmiş ve konunun maliye birimiyle incelendiğini bildirmişti. Yaklaşık iki hafta sonra gişelerin kaldırılacağı açıklandı.
Turizm sektörü bununla yetinmiyor. Gelen turist acentelerini temsil eden Amatur’un başkanı Sergio González Rubiera, ücretin bölgenin rekabet gücünü zayıflattığını savunuyor ve tümüyle kaldırılmasını istiyor. Tulum belediye meclisi üyesi Eugenio Barbachano da aynı talebi dile getirmiş, 550 pesoya varan tahsilatların soruşturulmasını istemişti. El Economista’ya göre sektör temsilcileri bu görüşü, valiyle havalimanı sorunları üzerine yapılacak toplantıda masaya getirecek.
Kıyaslama için anılan örnek Los Cabos. Baja California Sur eyaleti benzer bir ücreti “Embrace It” adıyla, üstelik aynı Kanadalı şirketin, Travelkore’un teknolojisiyle topluyor. Sektör yayını Reportur’un 11 Kasım’daki değerlendirmesine göre orada ücret neredeyse fark edilmeden ödeniyor. İki eyaleti ayıran teknoloji değil, tahsilatın kime devredildiği.
Belirsiz kalan çok şey var. Gişelerin hangi tarihte söküleceği, QR kod denetiminin kalıp kalmayacağı, kalacaksa kimin yapacağı açıklanmadı. Havalimanını işleten Asur’un konuya ilişkin bir açıklaması haberlere yansımadı. ContraCorriente’nin 13 Kasım tarihli haberine göre resmi duyurunun, eyaletin mali paketi sunulmadan önce, önümüzdeki günlerde yapılması bekleniyor. O güne kadar mevcut uygulama geçerli: ücret 293 peso ve çıkışta ödeme belgesi soruluyor.
Görsel: ProtoplasmaKid / Wikimedia Commons (CC BY-SA 4.0)
Yorum Yap