Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu’nda bakanlığının 2027 bütçesi görüşülürken, Türk vatandaşlarının Schengen ülkelerine vizesiz seyahati için eksik kalan altı konuya ilişkin taslak çalışmanın bitme aşamasına geldiğini ve metnin bütçe görüşmelerinden sonra Meclis’e sunulacağını söyledi. İHA’nın 19 Kasım Perşembe gecesi geçtiği habere göre Fidan, milletvekillerinin sorularını yanıtlarken tarih vermedi, yalnızca sırayı tarif etti.
“Şu bütçeyi bir atlatalım, ondan sonra bunu yapalım” dedi Fidan. Ardından ekledi: “İnşallah bütçeden sonra önünüze bu gelecek.”
Bakan, vize sorununda kalıcı çözümün AB ile vize serbestisi anlaşmasının hayata geçmesi olduğunu vurguladı. Aynı oturumda komisyon, Dışişleri Bakanlığı’nın 2027 bütçesini kabul etti.
Pasaportuna Schengen vizesi almaya çalışan okur için bu cümlelerin bugünkü karşılığı sınırlı. Taslak henüz Meclis’e gelmedi, gelse de vize zorunluluğu kendiliğinden kalkmıyor. Ankara Masası’nın 22 Kasım’da yayımladığı derlemeye göre altı kriterin yerine getirilmesinden sonra Avrupa Komisyonu’nun olumlu değerlendirme yapması, ardından Avrupa Parlamentosu ile AB Konseyi’nin onay vermesi gerekiyor. Yani Ankara’daki oylama sürecin sonu değil, Brüksel ayağının başlangıcı olacak.
Aynı derleme sürecin nereden geldiğini de hatırlatıyor. Vize Serbestisi Diyaloğu 2013’te başladı ve Türkiye’nin önüne 72 kriter kondu. Bunların 65’i ilk üç yılda, biri de 2018’de tamamlandı; geriye altı başlık kaldı. Derlemede sayılan başlıklar şunlar: terörle mücadele mevzuatının AB standartlarıyla uyumlu hale getirilmesi, Europol ile operasyonel iş birliği anlaşması imzalanması, Avrupa Konseyi’nin yolsuzlukla mücadele organı GRECO’nun tavsiyelerinin uygulanması, suç konularında bütün AB üyeleriyle adli iş birliği, Geri Kabul Anlaşması’nın eksiksiz uygulanması ve kişisel verilerin korunması mevzuatının AB normlarına yaklaştırılması.
Son kriter 2018’de kapandığından beri liste değişmedi. Fidan’ın sözlerindeki yenilik, kalan altı başlığın hepsi için hazırlanan metnin bitmek üzere olması ve bir yasama sırasına bağlanması. Bakan komisyonda taslağı aslında Meclis’e sunmak üzere olduklarını, araya bütçenin girdiğini anlattı. Görüşmeleri AK Parti Samsun Milletvekili Mehmet Muş’un başkanlık ettiği komisyon yürüttü; gündemde Dışişleri’nin yanında AB Başkanlığı’nın bütçesi de vardı. Ankara Masası, Fidan’ın Avrupa Komisyonu’nun uyum ve reformlardan sorumlu başkan yardımcısı Raffaele Fitto ile Ankara’da görüştüğünü de not ediyor. Serbesti gerçekleşirse kapsayacağı alan 29 Schengen ülkesi.

Fidan komisyonda bir rakam da verdi: 2023, 2024 ve 2025 yıllarında Türkiye’den yapılan Schengen vizesi başvurularının yüzde 85,4’ü kabul edildi. 12punto’nun aktardığı sözleriyle, her 100 başvurudan yaklaşık 85’i olumlu sonuçlanıyor, 15’i sonuçlanmıyor. Bakan, Türkiye’den başvuranların sayısının sürekli arttığını da belirtti.
Ret oranından çok randevu şikâyet konusu. Fidan, herkesin her ülkeden başvuru yaptığını, randevuda sıkıntı yaşandığını ve ilgili ülkelerin bunu düzeltmeye çalıştığını söyledi. 12punto’ya göre Bakan gecikmelerin bir nedenini de Avrupa ülkelerinin diplomatik temsilciliklerinin pandemiden sonra eski kapasitelerine tam dönememesine bağladı; Avrupa’da aşırı sağın yükselişinin ve göç tartışmasının vize politikalarını etkilediğini de ekledi. İHA’nın haberine göre Fidan, seyahat etmek isteyenler için Singapur, Malezya ve Endonezya gibi seçeneklerin bulunduğunu da hatırlattı.
Açıklama, Türk yolcunun Avrupa’da vizesiz gidebildiği yerlerin azaldığı bir dönemde geldi. AB adayı Karadağ, vize politikasını Birlik kurallarıyla uyumlu hale getirmek için Türkiye, Rusya, Çin, Belarus ve Suudi Arabistan’a tanıdığı muafiyeti kaldırdı; umuma mahsus pasaport sahipleri 1 Kasım’dan beri Budva ve Kotor için de vize almak zorunda. Geçerli Schengen, ABD, Birleşik Krallık ya da İrlanda vizesi bulunanlar ise ülkeye 30 güne kadar vizesiz girebiliyor. Karar küçük bir pazarı ilgilendirmiyor: Sözcü’nün Karadağ istatistik kurumundan aktardığı verilere göre ülkeyi 2025’te ziyaret eden 2 milyon 728 bin 564 yabancı turistin 134 bin 266’sı Türkiye’dendi. TatilBudur Satış ve Operasyon Genel Müdür Yardımcısı Mustafa Kemal Çubuk, aynı haberde Karadağ talebinde yüzde 15 ile 25 arasında düşüş beklediklerini söylemişti. Cumhuriyet’in hatırlattığı üzere Podgorica muafiyeti 2025’te de askıya almış, aynı yılın aralık ayında kalış süresini 90 günden 30 güne indirerek geri getirmişti. Schengen sınırlarında parmak izi ve yüz fotoğrafı alan giriş çıkış sistemi EES de kayıt hatalarıyla gündemde.
Bütçe görüşmelerinin Genel Kurul’da ne zaman biteceği ve taslağın hangi tarihte sunulacağı Fidan’ın sözlerinde yer almadı. Metnin tek bir paket mi yoksa altı ayrı düzenleme olarak mı geleceği de henüz bilinmiyor.
Görsel: Euro Pictures / Wikimedia Commons (CC BY 2.0)



Yorum Yap