Turizm Haberi
AnasayfaGündemPompeiopolis’te Bazilikanın Mozaiği 120 Metrekareye Ulaştı, Kalıcı Çatı 2027’de

Pompeiopolis’te Bazilikanın Mozaiği 120 Metrekareye Ulaştı, Kalıcı Çatı 2027’de

Kastamonu Taşköprü'deki Pompeiopolis'te eylülde 105 metrekaresi açılan Roma mozaiği 120 metrekareye ulaştı. Ekip 2027'de devamını açmayı, bazilikayı kalıcı çatıyla örtmeyi ve alanı ören yerine çevirmeyi planlıyor.

Oluşturan
Eklenme 15.11.2026 - 15:46
Kastamonu'nun Taşköprü ilçesine adını veren, Gökırmak üzerindeki çok gözlü tarihi taş köprü ve sudaki yansıması

Kastamonu’nun Taşköprü ilçesinde, Zımbıllı Tepe’deki kazı alanında bir Roma bazilikasının zemini bu kışa geçici bir çatının altında giriyor. Eylülde yaklaşık 105 metrekaresi açılan geometrik desenli mozaik, sonraki haftalarda süren çalışmayla yaklaşık 120 metrekareye ulaştı. Kazı ekibi 11 Kasım’da Anadolu Ajansı’na yaptığı açıklamada döşemenin burada bitmediğini, kalan bölümün 2027 sezonunda açılacağını bildirdi.

Pompeiopolis, Roma İmparatorluk Dönemi’nde Paphlagonia bölgesinin başkentiydi. Zımbıllı Tepe mevkisindeki kazılar 2006’da başladı. Çalışmalar Kültür ve Turizm Bakanlığı adına, Karabük Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Arkeoloji Bölümü öğretim üyesi Doç. Dr. Mevlüt Eliüşük’ün başkanlığında yürütülüyor. Yirmi yıla yaklaşan sürede kentten heykeller, heykel başları ve madeni paralar çıktı; bir Roma villası ile tiyatronun kalıntıları ortaya kondu. Önceki sezonların buluntuları arasında Afrodit başları ve 2021’de bulunan, MS 2. yüzyıla tarihlenen yarım daire biçimli mermer bir güneş saati de var. Taşınabilir eserler müzeye aktarılıyor.

Bazilika ise bu listenin en yeni kalemi. Kazı başkan yardımcısı Ahmet Yasin Ekinci’nin anlattığına göre yapının temel duvarları ancak 2025’te tespit edildi, planının tamamı 2026 sezonunda okunabilir hale geldi. Karşılarına üç nefli bir bazilika çıktı. Ekinci yapıda iki ayrı evre saptadıklarını, bunların MS 2. yüzyılın ortaları ile 4. yüzyıla tarihlendiğini söylüyor. Mozaikle kaplı alan orta ve doğu neflerde. Ekip son iki yılda ağırlığı bu yapıya ve Roma villasına verdi.

Haber Devam Ediyor

Buluntuyu ilk duyuran Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy olmuştu. Bakan eylül başındaki sosyal medya paylaşımında orta nefte yaklaşık 105 metrekarelik, farklı geometrik kompozisyonlardan oluşan ve MS 4. yüzyıla tarihlenen bir zemin mozaiğinin temizlenerek açığa çıkarıldığını, tamamına henüz ulaşılmadığını bildirmişti. Aradan geçen iki ayda rakam 15 metrekare kadar büyüdü.

Roma kentlerinde bazilika, sonradan kiliselere geçen adının çağrıştırdığının aksine, önce bir kamu yapısıydı: davaların görüldüğü, işlerin konuşulduğu büyük kapalı salon. Taşköprü Belediye Başkanı Hüseyin Arslan’ın yerel basına aktardığı ön değerlendirme de bu yönde. Arslan, eldeki verilerin yapının bir dönem mahkeme olarak kullanıldığına, sonraki dönemde ise dini bir merkeze dönüştüğüne işaret ettiğini söyledi. Bu, kazı ekibinin yayımlanmış bir sonucu değil, sezon sonunda paylaşılan bir yorum.

Aynı yapıdan bir de mermer baş çıktı. Bazilikanın doğu bölümünde, pastoforion denen yan mekânda bulunan Eros başı MS 2. yüzyılın ikinci yarısına, yaklaşık 150-160 yıllarına tarihleniyor. Yani üzerinde durduğu mozaikten iki yüzyıla yakın daha eski. Bu fark, Ekinci’nin sözünü ettiği iki evreyle örtüşüyor: yapı önce 2. yüzyılda kurulmuş, sonra 4. yüzyılda yeni bir döşemeyle kullanılmaya devam etmiş görünüyor.

“Eserleri ortaya çıkarmak kadar korumak da önemli” diyor Ekinci.

Ekibin sonbaharı bu cümleyle geçti. Mozaiğin üzeri geçici bir çatı sistemiyle kapatıldı. Restorasyon ve konservasyon sürüyor; yerel basına konuşan ekip üyeleri, taşların arasındaki eski derzlerin alınıp yenilendiğini, bunun hem desenin okunmasını kolaylaştırdığını hem de taşların yerinden oynamasını azalttığını anlattı. Çalışma bir yandan alanda, bir yandan laboratuvarda ilerliyor. Kastamonu’nun kışı ise ekibin aleyhine işliyor: hava koşullarının bu yılki sezonu planlanandan erken bitirebileceği belirtiliyor.

Asıl iş gelecek yıla kaldı. Ekinci’nin sıraladığı 2027 programında üç başlık var: mozaiğin devamını açmak, bazilikanın üzerini kalıcı bir çatıyla örtmek ve ziyaretçiler için yürüyüş güzergâhları kurmak. Hedefi de açık söylüyor: “Ortaya çıkarılan mozaikleri sergileyerek burayı turizme kazandırmayı ve ören yeri statüsü kazanmasını hedefliyoruz.”

Pompeiopolis’in bugün o statüsü yok. Düzenli gezi yolu ve karşılama birimi olan bir ören yeri değil, hâlâ bir kazı alanı. Belediye Başkanı Arslan bunun değişmesini istiyor. Arslan, tiyatrodaki restorasyonu gelecek yıl hızlandırıp tamamlamayı düşündüklerini, yürüyüş yolunu Roma villasına bağlayarak alanı bir an önce ören yerine dönüştürmeyi amaçladıklarını söyledi.

Takvim sorulduğunda ise temkinli. Arslan kazının doğasını şöyle özetliyor: “Bu tamamen yavaş seyreden, çok dikkatli çalışma gerektiren bir süreç.” Ardından ekliyor: “Çünkü bu mozaiklerin devamı var, onların da açığa çıkarılmasını planlıyoruz. Bu nedenle kesin bir tarih veremeyiz ama biz en kısa zamanda tamamlanmasını istiyoruz.”

İşin bir de para tarafı var. Kazı, Bakanlığın yanı sıra Kastamonu Valiliği, Taşköprü Kaymakamlığı ve belediyenin desteğiyle, Akasya Maden’in sponsorluğunda yürüyor. Arslan sponsorluk sayesinde bazilikada ciddi ilerleme sağlandığını, kaynak arttıkça ziyarete açılma sürecinin de hızlanabileceğini belirtti. Kuzey Anadolu Kalkınma Ajansı (KUZKA) destekli ayrı bir projeyle alana bir tanıtım merkezi kurulması, tiyatro, odeon ve Roma konutu arasında ziyaretçi güzergâhları oluşturulması planlanıyor. Alandaki mevcut sergileme hangarının yenilenmesi de gündemde. Bunların hiçbiri için açıklanmış bir açılış günü yok; yerel basındaki değerlendirmeye göre alanın açık hava müzesi olarak açılması büyük ölçüde bulunacak kaynağa bağlı.

Taşköprü, adını Gökırmak üzerindeki taş köprüden alan bir Kastamonu ilçesi. Antik kentin ziyaretçi ağırlayabilir hale gelmesi, ilçeye köprüden sonra ikinci bir durak kazandıracak. O durağın ne zaman hazır olacağı, 2027 sezonunda kalıcı çatının bazilikanın üzerine konup konmayacağına bağlı.

Görsel: Arif miletli / Wikimedia Commons (CC BY-SA 4.0)

Haberi Paylaş: Facebook Telegram

Yorum Yap