Turizm Haberi
AnasayfaTurizm HaberleriÇanakkale’de Piri Reis Müzesi Açıldı, Gemi Biçimli Bölümde Sanal Gerçeklik Var

Çanakkale’de Piri Reis Müzesi Açıldı, Gemi Biçimli Bölümde Sanal Gerçeklik Var

Çanakkale Ticaret ve Sanayi Odası, eski hizmet binasını Piri Reis Müzesi'ne çevirdi. 11 Kasım'da açılan müze 1513 haritasını ve Kitab-ı Bahriye'yi dijital, etkileşimli uygulamalarla anlatıyor.

Oluşturan
Eklenme 15.11.2026 - 18:10
Çanakkale kent merkezinin denizden görünümü, küçük tekne limanı, mendirek ve kıyı boyunca uzanan binalar

Çanakkale Valisi Ömer Toraman, 11 Kasım Çarşamba günü gemi biçiminde tasarlanmış bir bölmeye girdi, sanal gerçeklik gözlüğünü taktı ve Piri Reis’in yer aldığı bir video izledi. Anadolu Ajansı’nın aktardığı bu an, Çanakkale Ticaret ve Sanayi Odası’nın (ÇTSO) aynı gün törenle ziyarete açtığı Piri Reis Müzesi’nin nasıl bir yer olduğunu da gösteriyor. Burası vitrinlere eser dizilmiş bir müzeden çok, ekranların, dijital haritaların ve dokunarak kullanılan uygulamaların anlattığı bir müze.

Sergi üç konu etrafında kurulmuş: Çanakkale Boğazı’nın tarihsel ve stratejik önemi, antik çağdan bugüne deniz ticareti, Piri Reis’in hayatı ve eserleri. Denizcinin dünya haritalarında ve Kitab-ı Bahriye’de kullandığı semboller ile işaretler ayrı bir bölümde, etkileşimli ekranlarda tek tek açılıp incelenebiliyor. Video sunumları ve görsel malzeme anlatımı tamamlıyor. Açılış günü protokolü sergi alanlarında müze bilimci Yeşim Kartaler gezdirdi.

Binanın kendi geçmişi de kısa bir kent hikâyesi. Yerel basının ÇTSO’dan aktardığına göre yapı 1999’da odaya tahsis edildi, aslına uygun biçimde yeniden inşa edilip 2000’de hizmete girdi ve 2012’ye kadar odanın hizmet binası olarak kullanıldı. Sonraki yıllarda “Çanakkale Evi” adıyla kültür etkinliklerine ev sahipliği yaptı. Çanakkale Özel Haber’in aktardığına göre oda, binayı satın almak için Ocak 2026’da başvurdu, bedel ödendi, tapu devri sürüyor.

Haber Devam Ediyor

Müzenin hazırlığı bir günde olmadı. AA, çalışmaların geçen yıl başladığını yazdı. ÇTSO Yönetim Kurulu Başkan Yardımcısı Murat Aydoğdu ise törende proje üzerinde yaklaşık iki yıldır çalışıldığını söyledi.

Aydoğdu konuşmasına “Bazı şehirler vardır, tarih onları yazar” cümlesiyle başladı ve beklentisini şöyle özetledi: “İnanıyorum ki Piri Reis Müzesi şehrimizin kültür turizmine katkı sunacak.” Çanakkale Belediye Başkanı Muharrem Erkek, Piri Reis’in yalnızca komutan ve denizci olarak değil, coğrafyacı, haritacı ve bilim insanı olarak da anılması gerektiğini söyledi. AK Parti Çanakkale Milletvekili Ayhan Gider, kentin her yerinin bu tür tematik müzelerle dolmasını istediklerini belirtti. Vali Toraman dijital ve etkileşimli uygulamaların özellikle gençlerin tarih öğrenmesine katkı sağlayacağını ifade etti. ÇTSO Yönetim Kurulu Sayman Üyesi Şakir Kutluay da gelecek kuşaklara bırakılabilecek en değerli miraslardan birinin tarih bilinci olduğunu, çocukların Piri Reis’in keşfetme ve araştırma merakından ilham almasını önemsediklerini söyledi. Aydoğdu’nun çizdiği hedef ise müzenin yerli ve yabancı turistler için kentte bir ziyaret noktasına dönüşmesi. Törende İçişleri Bakan Yardımcısı Bülent Turan ile İYİ Parti Milletvekili Rıdvan Uz’un mesajları da okundu.

Müzeye adını veren denizci bu ilin çocuğu. Piri Reis 1465 ile 1470 arasında, Boğaz’ın karşı yakasındaki Gelibolu’da doğdu. Denizciliği amcası Kemal Reis’in yanında öğrendi, onunla birlikte Akdeniz’de, İspanya ve Kuzey Afrika kıyılarında dolaştı. Kemal Reis 1511’de bir gemi kazasında öldü. Yeğeni iki yıl sonra, 1513’te ilk dünya haritasını tamamladı.

Piri Reis'in 1513 tarihli dünya haritasının günümüze ulaşan parçası, pusula gülleri, gemi çizimleri ve kıyı notlarıyla
Piri Reis'in 1513'te tamamladığı dünya haritasının günümüze ulaşan parçası. Aslı Topkapı Sarayı Müzesi'nde korunuyor. Görsel: Piri Reis / Wikimedia Commons (Kamu malı)

O haritanın bugüne yalnızca yaklaşık üçte biri ulaştı. Ceylan derisi parşömene çizilen parça için en sık aktarılan ölçü yaklaşık 87’ye 63 santimetre. Üzerinde pusula gülleri ve denizcilerin rota tutmasına yarayan rüzgâr hatları var. Parça Atlas Okyanusu’nu, Avrupa, Afrika ve Güney Amerika kıyılarını, Karayipler’i gösteriyor. Piri Reis haritanın üzerine düştüğü notlarda yararlandığı kaynakları sayarken Kristof Kolomb’un bir haritasını da anıyor. Parça 1929’un sonlarında Topkapı Sarayı’nda yürütülen çalışmalar sırasında ortaya çıktı. Parşömeni Halil Edhem Eldem buldu, Alman ilahiyatçı Gustav Adolf Deissmann bilim dünyasının gündemine taşıdı, şarkiyatçı Paul Kahle de Piri Reis’in elinden çıktığını belirledi. Harita bugün de Topkapı Sarayı Müzesi’nde korunuyor.

İkinci büyük eseri Kitab-ı Bahriye, Akdeniz kıyılarını liman liman anlatan bir denizcilik kılavuzu. Kitabın iki sürümü var. Kanuni Sultan Süleyman’a sunduğu ilk sürümde Rodos’un alınmasına dair öğütlere de yer vermişti. Genişletilmiş ikinci sürümünü Pargalı İbrahim Paşa’nın isteğiyle hazırlayıp 1526’da yine padişaha sundu. 1528’de daha ayrıntılı ikinci bir dünya haritası çizdi. Sonu ise bir kuşatmaya bağlandı: 1552’de Hürmüz kuşatmasını kaldırdığı ve donanmayı bıraktığı gerekçesiyle yargılandı, 1554 dolaylarında Kahire’de idam edildi. Mezarının yeri bilinmiyor.

Çanakkale ilinde Piri Reis adını taşıyan ilk müze bu değil. Denizcinin doğduğu Gelibolu’da, iç limanın yanındaki kale kalıntısında bir Piri Reis Müzesi bulunuyor. O müze 2008’de Deniz Kuvvetleri Komutanlığı, Gelibolu Belediyesi ve Bahçeşehir Üniversitesi’nin katkısıyla yenilenerek yeniden açılmıştı ve büstler, tablolar, harita kopyalarıyla klasik bir anlatım sunuyor. Kent merkezindeki yeni müze aynı hikâyeyi dijital araçlarla anlatmayı seçti. İki müze arasında Boğaz var. Açılış, Türkiye’de müze sayısının 664’e ulaştığı bir döneme denk geldi.

Açılış haberlerinde yanıtı olmayan iki pratik soru var: giriş ücreti ve ziyaret saatleri. ÇTSO’nun törende yaptığı açıklamalarda ve ajans haberlerinde bu bilgilere yer verilmedi.

Belediye Başkanı Erkek ise törende bir sonraki adımı işaret etti. Eski Çanakkale Lisesi binası ile Taş Mektep’in de müze ve kültür sanat alanı olarak değerlendirilmesini dilediğini söyledi. O iki bina için açıklanmış bir takvim henüz yok.

Görsel: Dosseman / Wikimedia Commons (CC BY-SA 4.0)

Haberi Paylaş: Facebook Telegram

Yorum Yap