13 Kasım Cuma günü Sultanahmet Camii’nde cuma namazına duranların arasında Londra Belediye Başkanı Sadiq Khan da vardı. Khan namazın ardından Sultanahmet Meydanı’ndan Divanyolu boyunca yürüyüp Kapalıçarşı’nın Nuruosmaniye Kapısı’na ulaştı, aynı gün İstanbul Ticaret Odası’nda (İTO) Türk iş insanlarına Londra’ya yatırım çağrısı yaptı. Londra Belediyesi’nin 13 Kasım tarihli açıklamasına göre bu, bir Londra belediye başkanının Türkiye’ye yaptığı ilk ziyaret.
Program, Tarihi Yarımada’nın en bilinen yürüyüş hattını izledi.
Hürriyet’in aktardığına göre Khan’ın yarımadadaki ilk durağı, Sultanahmet Meydanı’ndaki Türk ve İslam Eserleri Müzesi oldu. Kendisine Kültür ve Turizm Bakan Yardımcısı Coşkun Yılmaz, Fatih Belediye Başkanı Mehmet Ergün Turan ve İstanbul İl Kültür ve Turizm Müdürü Hüseyin Keskin eşlik etti. Heyet müzede Türk ve İslam sanatının farklı dönemlerine ait eserleri gezdi. Londra Belediyesi, programda Ayasofya’nın da bulunduğunu duyurdu. Sultanahmet Camii’nde Yılmaz, konuğuna Osmanlı hattatı Mehmed Şevki Efendi’nin hattıyla yazılmış bir Mushaf-ı Şerif hediye etti.
Khan ziyareti sosyal medya hesabından paylaştı. Camide geçirdiği vakti “dünyanın en önemli ibadet mekânlarından birinde bir tefekkür anı” diye tarif etti ve şunu yazdı: “İstanbul ziyaretim sırasında Sultanahmet Camii’nde cuma namazına katılmak bir ayrıcalıktı.” Bakan Yardımcısı Yılmaz da kendi paylaşımında, “Sayın Sadiq Khan’a İstanbul’a ve Türklere olan muhabbeti, nezaketi, samimi ve sıcak sohbeti için teşekkür ediyorum” dedi.
Divanyolu yürüyüşü Nuruosmaniye Kapısı’nda bitti. Basına yansıyan bilgilere göre Khan çarşının içinde, 1909’da kurulan Kahveci Ethem Tezçakar’da çay molası verdi, ardından bir James Bond filminin aksiyon sahnelerine de mekân olan Kapalıçarşı çatısına çıkıp şehre oradan baktı. Londra Belediyesi’nin açıklamasında, başkanın çarşıda esnafla görüştüğü belirtildi.
Gezinin iş kısmı İTO’daydı. Oda Başkanı Şekib Avdagiç’in ev sahipliğindeki ticaret ve yatırım toplantısına teknoloji, inşaat, enerji, bankacılık, sigorta, gıda, perakende, lojistik, sağlık ve oyun sektörlerinden yöneticiler katıldı. Khan, İstanbul’a “Londra’nın davulunu çalmaya” geldiğini söyledi ve iki şehrin birbirine sunabileceği çok daha fazla şey bulunduğunu vurguladı. Avdagiç ise “İlk kez bir Londra Belediye Başkanı Türkiye’yi ziyaret ediyor” diyerek ziyaretin İstanbul ile Londra arasındaki ilişkiler açısından özel bir anlam taşıdığını belirtti. Londra Belediyesi’nin verdiği rakamlara göre Birleşik Krallık ile Türkiye arasındaki ticaret 2025’te yaklaşık 28 milyar sterline ulaştı, 8 bine yakın İngiliz şirketi Türkiye’ye mal ihraç ediyor. İki hükümet, kapsamı genişletilmiş bir serbest ticaret anlaşmasını görüşüyor. Toplantının gündeminde de bu anlaşmanın getirebileceği fırsatlar, yurt dışına açılmak isteyen Türk teknoloji ve finansal teknoloji şirketlerine destek, yeşil finansman, döngüsel ekonomi ve yeni girişimler vardı. Açıklamada, Türkiye ekonomisinin 2050’de dünyanın 12., Avrupa’nın 4. büyük ekonomisi olmasının beklendiği de kaydedildi.
Aynı açıklamada turizme dair bir rakam da var: Londra 2024’te Türkiye’den yaklaşık 200 bin ziyaret aldı ve bu ziyaretçiler şehirde 250 milyon sterlin dolayında harcama yaptı.
Ters yöndeki akış çok daha büyük. Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın geçici verilerine göre 2026’nın ocak-eylül döneminde Birleşik Krallık’tan Türkiye’ye 3 milyon 195 bin 321 ziyaretçi geldi. Bu sayı toplam yabancı ziyaretçinin yüzde 7,81’ine denk geliyor ve ülkeyi Rusya ile Almanya’nın ardından üçüncü büyük pazar yapıyor. Yalnızca eylülde gelen İngiliz sayısı 480 bin 669 oldu. Khan’ın cuma günü yürüdüğü hat ise müze ziyaretinde Türkiye’nin ilk sırasındaki İstanbul‘un en yoğun bölgesinden geçiyor.
İstanbul’dan Londra’ya uzanan bir marka da programdaydı. Khan, Sirkeci’deki Hafız Mustafa 1864 amiral mağazasını ziyaret etti, Yönetim Kurulu Başkanı Eren Ongurlar ve Başkan Vekili Emre Ongurlar ile görüştü. Tatlıcının 2024’te Knightsbridge’de açtığı mağaza, markanın Türkiye ve Birleşik Arap Emirlikleri dışındaki ilk şubesiydi. Londra Belediyesi, şirketin önümüzdeki bir yıl içinde başkentte yeni dükkânlar açmayı planladığını aktardı. Khan paylaşımında, markanın Londra’daki şubelerinin iki şehir arasındaki ilişkinin “yalnızca istihdamı ve büyümeyi desteklemekle kalmayıp, aynı zamanda tatlı düşkünlerinin de yüzünü güldürdüğünü” gösterdiğini yazdı.
Khan Türkiye’ye, 9 Kasım’da Antalya’da başlayan BM iklim konferansı COP31 için geldi. Konferansta Londra’yı, eş başkanlığını yürüttüğü C40 şehirler ağı adına temsil etti, ardından İstanbul’a geçti. Heyetinde, Londra’nın çevre ve enerjiden sorumlu Türk kökenli belediye başkan yardımcısı Mete Coban da yer aldı. Londra Belediyesi’ne göre Türkiye, Londralıların doğum yeri sıralamasında 13. ülke. Hackney, Enfield ve Haringey’de yerleşik Türk toplulukları yaşıyor. Khan yola çıkmadan önce, ekim ayının sonunda, ziyaretini Londra’nın Green Lanes caddesindeki Antepliler restoranında duyurmuş ve orada künefe yapmayı denemişti.
Cuma gününün son durağı Tarihi Yarımada’nın dışındaydı. Türkiye Today’in haberine göre Khan, Londra heyetiyle birlikte RAMS Park’a giderek Galatasaray Başkanı Dursun Özbek ile buluştu. Gençliğinden beri sarı kırmızılı takıma sempati duyduğunu anlatan Khan, kulübün 2000 yılında Arsenal’i yenerek kazandığı UEFA Kupası finalini hatırlattı. Özbek kendisini bir maça ve olası şampiyonluk kutlamasına davet etti.
Khan’ın stattaki sözü şuydu: “Ziyaretimin en sevdiğim kısmı Galatasaray’ın stadına gelmekti. Bir hayalin gerçekleşmesi gibi.”
Görsel: Moonik / Wikimedia Commons (CC BY-SA 3.0)
Yorum Yap