Kayseri’nin Kocasinan ilçesindeki Taşhan fosil alanında 2026 kazı sezonu, Yamula Barajı’nın suyu yükseldiği için planlanandan geç başladı, buna rağmen 100’e yakın fosil parçasıyla tamamlandı. Kazı ekibinden uzman antropolog Ayaz Aslan Almaz, 16 Kasım Pazartesi günü İhlas Haber Ajansı’na yaptığı açıklamada bu yılın buluntuları arasında bir gergedan kafatasının da yer aldığını söyledi.
Alan, Kızılırmak üzerindeki baraj gölünün hemen kıyısında. Yağışlarla birlikte göl seviyesi yükselince ekip sahaya geç girebildi.
Almaz, sezonun verimsiz geçeceğini düşündüklerini, ancak çıkan parçaların önceki yıllardakiler kadar değerli olduğunu anlattı. “2026 yılı kazılarında da değerli parçalar bulduk” diyen Almaz, buluntuları şöyle sıraladı: zürafagiller, hortumlugiller, gergedan, üç dört etçil hayvana ait parça ve bir kaplumbağa. Gergedan için ayrıca “Bu yıl da bir gergedan kafatası bulduk” dedi.
Taşhan’da kazılar 2018’den beri sürüyor. Almaz’ın verdiği rakama göre o günden bugüne bine yakın fosil çıkarıldı ve alanda dörde yakın fil türü belirlendi. Almaz, fil türlerinden birine ait bütün bir kafatasının tek parça halinde ele geçtiğini, bunun dünyada az bulunan bir örnek olduğunu da söyledi.
Fosil yatağının hikâyesi bir çobanla başlıyor. Kocasinan’da çobanlık yapan Murat Adıyaman 2017’de Taşhan Mahallesi’nde, baraj kıyısında bir kemik parçası buldu. Örnekler incelendi, kemiklerin yaklaşık 7,7 milyon yıllık olduğu belirlendi ve 2018’de Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın izniyle kazı başladı. Çalışmalar Kayseri Müze Müdürlüğü başkanlığında, Prof. Dr. Okşan Başoğlu ile Prof. Dr. Pınar Gözlük Kırmızıoğlu’nun bilimsel danışmanlığında yürütülüyor. Baraj çevresinde fosil yoğunluğu olan noktalar arasında Taşhan’ın yanı sıra Çevril, Hırka ve Emmiler de sayılıyor.
Bugüne kadar çıkanlar, bölgenin o dönemde bambaşka bir hayvan topluluğuna ev sahipliği yaptığını gösteriyor: üç toynaklı atlar, antiloplar, ceylanlar, zürafalar, gergedanlar ve fil ailesinden hayvanlar. Geçen yılın haziran ayında aynı alanda hortumlugillere ait üç kafatası ve bir alt çene bulunmuş, Başoğlu o zaman DHA’ya “Dünyaya yeni bir tür tanıtabiliriz” demiş, ama ayrıntılı inceleme bitmeden kesin konuşmak istemediğini de eklemişti. Fosiller alçı ceket yöntemiyle topraktan alınıp Kayseri Bilim Merkezi’nde inceleniyor.
Sahadan çıkan parçalar şimdi laboratuvarda. Ekip kemikleri üç boyutlu tarayıp hayvanları dijital ortamda yeniden kuruyor. Almaz bu aşamayı “Bulduğumuz fosilleri tarayıp yeniden ayaklandırılmasını yapıyoruz” sözleriyle anlattı.
Taşhan bugün ziyaretçinin gezebildiği bir yer değil, bir kazı sahası. Ekibin niyeti bunu değiştirmek: buluntuların sergileneceği, gelenlerin bölgenin eski doğasını ve iklimini izleyebileceği bir müze. “Bizim hedefimizde bir müze açmak var” diyen Almaz, müzenin nerede kurulacağına ya da ne zaman açılacağına dair bir tarih vermedi.
Görsel: Turan Kaya / Wikimedia Commons (Kamu malı)



Yorum Yap