Turizm Haberi
AnasayfaTurizm HaberleriSinop’ta Lakerda Dört Gün Sahnedeydi, Festival Bugün Yarışma Finaliyle Kapanıyor

Sinop’ta Lakerda Dört Gün Sahnedeydi, Festival Bugün Yarışma Finaliyle Kapanıyor

12 Kasım'da başlayan 7. Sinop Lakerda Festivali bugün yarışma finaliyle bitiyor. Tescil belgesindeki tarif, valinin ihracat rakamları ve dört günün programı aynı balığın çevresinde buluştu.

Oluşturan
Eklenme 15.11.2026 - 11:23
Sinop Limanı'nda yan yana bağlı beyaz balıkçı kayıkları, arka planda büyük balıkçı tekneleri ve kent

Torik ya da palamut 6 ila 8 santim kalınlığında dilimlenir. Acılaşmasın diye omuriliği ince uçlu bir telle temizlenir, dilimler ağırlığının yüzde 20’si kadar iri taneli tuzla ovulur, bir kat tuz bir kat balık olacak biçimde kaba dizilir. Üzerine ağırlık konur, kapak kapatılır ve kap 4 derecedeki dolapta üç dört hafta bekler. Sinop’ta bu bekleyişin bir adı var: “tuzda pişme”.

Bu tarif bir yemek kitabından değil, Türk Patent ve Marka Kurumu’nun 1351 numaralı tescil belgesinden. Belgenin konusu olan Sinop lakerdası, 12 Kasım Perşembe gününden beri kentte dört günlük bir festivalin de konusu. 7. Sinop Lakerda Festivali bugün, 15 Kasım Pazar günü, Lakerda Yarışması’nın finaliyle kapanıyor.

Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın desteklediği, Sinop Belediyesi’nin ev sahipliği yaptığı etkinliği Sinop Kültür ve Turizm Derneği düzenliyor. Merkez, Sabahattin Ali Kültür Merkezi. Duyurulan programa göre perşembe günü saat 16.00’da bir lakerda atölyesiyle başlayan festival, 17.30’da Buzhane ve bahçesindeki açılış töreni ve kokteyliyle sürdü, akşam Samsun Devlet Opera ve Balesi’nin gösterisi ve saat 19.00’daki konserle devam etti. Açılışa Sinop Valisi Mustafa Özarslan, Sinop Milletvekili Barış Karadeniz ve Belediye Başkanı Metin Gürbüz katıldı.

Haber Devam Ediyor

Açılışın en çok rakam içeren konuşmasını vali yaptı. Anadolu Ajansı’nın aktardığına göre Özarslan, Sinop’un 2025’teki toplam ihracatının yaklaşık 220 milyon dolar olduğunu, bunun yaklaşık 110 milyon dolarının su ürünlerinden geldiğini söyledi.

“Yani ihracatımızın yarısını su ürünlerinden temin ediyoruz.”

Valinin verdiği öbür sayılar bu oranın arkasındaki ölçeği gösteriyor: kentte yaklaşık 6 bin profesyonel balıkçı, 500 tekne ve endüstriyel balıkçılık yapan 21 firma var. Özarslan, lakerdanın ilin tescilli ürünleri arasında olduğunu hatırlattı ve ürünün gelecek kuşaklara aktarılmasının önemine değindi. Festivalin, su ürünlerinin görünürlüğünü artırabileceğini de ekledi. Başka bir deyişle Sinop’ta lakerda bir meze olmanın ötesinde, kent ihracatının yarısını taşıyan bir sektörün vitrini.

Sinop Limanı'nda rıhtıma serilmiş lacivert ve bordo ağları onaran iki balıkçı
Sinop Limanı'nda ağ onaran balıkçılar. Ağ örücülüğü festivalde ziyaretçilerin denediği işlerden biri. Görsel: Dosseman / Wikimedia Commons (CC BY-SA 4.0)

Festival alanı da bu vitrine göre kuruldu. Düzenleyiciler bu yıl kapalı mutfak, ürün stantları, sergi ve söyleşi bölümleriyle yeme içme alanlarının tek bir düzen içinde toplandığını duyurmuştu. Stantlarda yalnızca balık yok. Ziyaretçiler deniz bağı atmayı, ağ örmeyi deneyebiliyor, kotra da denizcilik kültürünü anlatan uygulamalı bölümlerde yer alıyor. Programın ana fikri ise lakerdanın konuk şeflerin elinde farklı tabaklara dönüşmesi.

İlk günün yarışması gençlere ayrıldı. Sinop Üniversitesi Turizm Fakültesi’nin gastronomi öğrencileri “Yeni Nesil Lakerda Sunumu” başlığı altında jüri önüne çıktı. Birinciliği üçüncü sınıf öğrencileri Umut Atıcı ve Ömer Karaman’ın hazırladığı lakerda tabağı aldı.

Belediye Başkanı Gürbüz, festivali kentin denizle kurduğu uzun ilişkinin bugünkü halkası olarak tanımladı. “3 bin yıllık bir geleneğin 7.’sini yapıyoruz” dedi. Festival öncesindeki çağrısında da kenti şöyle anlatmıştı: “Sinop mutlu bir kent, suya tutunan bir kent.” Aynı konuşmada coğrafyayı da hatırlattı: “Bu kentte üç tarafı denizlerle çevrili iki tane yarımada var.” Gürbüz’e göre balıkçılık Sinop’ta bir geçim yolu olduğu kadar gündelik hayatın da parçası, lakerda yapmayı bilmek ise kentte hâlâ değer verilen bir beceri. Programın ilk saati de bir lakerda atölyesine ayrılmıştı.

Kuzey Anadolu Kalkınma Ajansı (KUZKA) Genel Sekreteri Mehmet Akif Eraslan hedefi, yerel değerlerin ve yöresel ürünlerin ülke çapında tanınırlığını artırmak olarak tanımladı. Ajans daha önce Sinop lakerdası için Avrupa Birliği nezdinde de tescil sürecini başlattığını duyurmuştu. O başvurunun sonucu henüz açıklanmadı.

Lakerdanın evlerde hazırlanan bir tuzlu balıktan tescilli bir ürüne dönüşmesi yakın tarihli. Sinop Ticaret ve Sanayi Odası başvuruyu 31 Mart 2021’de yaptı, mahreç işareti 5 Mayıs 2023’te tescil edildi. Tescil, o dönemde su ürünleri alanında Türkiye’nin ilk coğrafi işareti olarak duyurulmuştu.

Belge, tarifi olduğu kadar sınırı da çiziyor. Kullanılacak balık Sinop açıklarında avlanmış torik ya da palamut olacak. Baş, solungaç ve kuyruk kesilecek, iç organlar çıkarılacak, dilimler kanı gitsin diye soğuk suda ya da yüzde 5’lik tuzlu suda 20 ila 60 dakika bekletilecek. Tuzun tane çapı 2 ila 4 milimetre. Ovma işleminden artan tuzun bir bölümü kabın zeminine serpiliyor, kalanı en üste dökülüyor. Dilimler aralarında hava kalmayacak biçimde istifleniyor, üstteki ağırlık da balığın saldığı suyun yüzeye çıkmasını önlüyor. Dilimlerin arasına defne yaprağı koymak üreticinin tercihine bırakılmış. Olgunlaşan ürün kendi tuzlama kabında, vakumlu pakette ya da üzeri bitkisel yağla örtülmüş olarak satılabiliyor ve buzdolabında altı ay dayanıyor. Belgedeki analiz tablosuna göre bitmiş üründe tuz oranı yüzde 12,8 ile 13,4 arasında. Tuzlama kabından çıkan lakerdanın yenmeden önce suda bekletilmesinin nedeni bu. Sofraya gelirken üzerine zeytinyağı ve limon suyu gezdiriliyor.

Üretimin bütün aşamalarının Sinop il sınırları içinde yapılması şart. Denetim de yerelde: Ticaret ve Sanayi Odası’nın eşgüdümünde, belediye, esnaf odaları birliği ve il tarım ve orman müdürlüğünden birer uzmanın katıldığı dört kişilik kurul yılda bir kez, şikâyet gelirse her zaman denetime çıkıyor. Baktıkları şey balığın uygunluğu, saklama koşulları ve “Sinop Lakerdası” adıyla logosunun doğru kullanılıp kullanılmadığı.

Sinop'ta balıkçı barınağında bağlı tekneler ve arkada kale burcu
Sinop'ta balıkçı barınağı ve kale burcu. Valiliğin verdiği sayıya göre kentte yaklaşık 500 balıkçı teknesi var. Görsel: Haluk Comertel / Wikimedia Commons (CC BY 3.0)

Festivalin orta günleri müziğe ayrıldı. Programda cuma akşamı için piyanist Anjelika Akbar’ın resitali ve ardından kentin kültürel değerlerini tanıtan sembolik bir kortej, cumartesi için Sema Moritz ve orkestrasının konseri yer aldı. Mutfak, sahne ve stantların aynı çatı altında toplanması, etkinliği bir ürün tanıtımından kent buluşmasına çevirme niyetini gösteriyor. Düzenleyici derneğin açıklamalarında da hedef açıkça konuldu: deniz ürünlerine değer katmak ve Sinop’un turizmini çeşitlendirmek.

Takvim de bu hedefe göre okunabilir. Kasım ortasında dört gün süren, konser ve atölyeyle desteklenen bir yemek festivali, deniz mevsimi kapandıktan sonra Sinop’a gelmek için somut bir neden sunuyor. Yerel haberlere göre açılış gününde kent dışından gelen ziyaretçiler de vardı. Türkiye’de benzer bir yöneliş başka kentlerde de izleniyor. Sitemizde yer alan gastronomi turizmi değerlendirmesi ve Eskişehir’deki Gastronomi Turizmi Kongresi haberi aynı tartışmanın öbür duraklarıydı.

Sinop’un elinde bu tartışmada işe yarayan iki şey var. Biri tescil belgesi, yani taklidi zorlaştıran yazılı bir tarif ve denetim düzeni. Öbürü valinin açıkladığı rakamlar, yani ürünün arkasında gerçekten çalışan bir filo ve ihracat hattı.

Eksik olan ise ölçüm. Düzenleyiciler dört günde festival alanına kaç kişinin geldiğini, bunların kaçının kent dışından olduğunu henüz açıklamadı. Lakerda Yarışması’nın birincisi bugün belli olacak.

Görsel: Dosseman / Wikimedia Commons (CC BY-SA 4.0)

Haberi Paylaş: Facebook Telegram

Yorum Yap