Turizm Haberi
AnasayfaDünyaRoma’da Traianus Forumu’nun Yer Altındaki Kütüphanesi İlk Kez Ziyarete Açıldı

Roma’da Traianus Forumu’nun Yer Altındaki Kütüphanesi İlk Kez Ziyarete Açıldı

Traianus Sütunu'nun yanında, cadde seviyesinin altındaki salon 16 Kasım'da ziyarete açıldı. Giriş yalnızca cuma, cumartesi ve pazar günleri, 20 kişilik gruplarla; tam bilet 7 avro.

Oluşturan
Eklenme 22.11.2026 - 16:55
Roma'da Traianus Forumu'nda Basilica Ulpia'nın ayakta kalan gri granit sütunları, arkada Traianus Pazarları

Roma’da Via dei Fori Imperiali’nin başındaki ağaçlı bahçelerin altında betonarme bir tavan var. 1930’larda dökülen bu tavanın örttüğü salon, Traianus Sütunu’nun hemen yanında, bugünkü cadde seviyesinin altında duruyor ve uzun süre forumdan çıkan parçaların konduğu bir depo olarak kullanıldı. Roma Belediyesi’nin kültür varlıkları idaresi Sovrintendenza Capitolina, salonun 16 Kasım 2026’da ziyarete açıldığını duyurdu. Geleneksel olarak Traianus Forumu’nun iki kütüphanesinden batıdaki sayılan yapıya ilk kez ziyaretçi giriyor.

Kapı her gün açık değil. Ziyaret yalnızca cuma, cumartesi ve pazar günleri yapılıyor. En fazla 20 kişilik gruplar 40 dakikada bir içeri alınıyor, ilk giriş 09.20’de, son giriş 15.20’de. Sovrintendenza’nın sayfasına göre bu saatler 27 Aralık 2026’ya kadar geçerli, 25 Aralık’ta ise salon kapalı. Tam bilet 7, indirimli bilet 5 avro. Giriş ve gişe, sütunun yanındaki Piazza Madonna di Loreto’da. Rezervasyon Roma’nın 060608 numaralı kültür hattından (her gün 09.00-19.00) ya da belediye müzelerinin çevrim içi bilet sisteminden yapılıyor; alınan bilet iade edilmiyor ve değiştirilmiyor. İndirimli tarife 6-25 yaş arasındaki ve 65 yaşını geçmiş Avrupa Birliği vatandaşlarına, görevdeki öğretmenlere ve mesleğini belgeleyen gazetecilere uygulanıyor. Altı yaşından küçük çocuklar ile engelli ziyaretçiler ve onlara eşlik eden bir kişi ücret ödemiyor. Kendi rehberiyle gelen 5-20 kişilik gruplar yerlerini telefonla ayırtıp ödemeyi kapıda nakit ya da kartla yapabiliyor.

Bilet, forumun arkeolojik alanını kapsamıyor.

Haber Devam Ediyor

Bazı İtalyan haber siteleri 7 avronun Traianus Forumu’na girişi de içerdiğini yazdı, ancak resmi sayfa tersini söylüyor: alanı gezmek isteyen, gişeden ayrıca Forum Pass Super almak zorunda. Salon, belediye müzelerinde ayın ilk pazarı uygulanan ücretsiz girişin de dışında tutuldu.

İçeride ziyaretçi zemine basmıyor. Odaların üzerinden, gerektiğinde sökülebilecek biçimde kurulmuş yükseltilmiş bir yürüme yolu geçiyor. Yolun altında antik çağdan kalan çok renkli mermer döşemenin bir bölümü özel bir aydınlatmayla görünür kılınmış. Giriş revağına ait büyük paye başlığı ve nişleri kaplayan mermerlerin parçaları sergilenenler arasında. 1930’ların altıgen kesitli betonarme ayakları da sökülmedi, sergilemenin parçası olarak yerinde bırakıldı. Duvarlara yansıtılan görüntülü anlatım yaklaşık yedi dakika sürüyor, dili İtalyanca, altyazısı İngilizce. İçeride kalış süresi 30 dakika, gruptan ayrılıp tek başına dolaşmak yasak. Mekân, hareket engelli ziyaretçilerin erişimine uygun.

Traianus Forumu'ndaki Bibliotheca Ulpia'nın iki katlı, sütunlu girişli maketi
Bibliotheca Ulpia'nın iki katlı yapısını gösteren maket. Görsel: Cassius Ahenobarbus / Wikimedia Commons (CC BY-SA 3.0)

Forumu İmparator Traianus MS 112’de açtı. Dakya seferlerini anlatan kabartmalı sütunun iki yanında birer yapı yükseliyordu. Sovrintendenza batıdakini şöyle tarif ediyor: iki kat yüksekliğinde, sütunun bulunduğu avludan girilen, ortasında büyük bir salon olan, belgelerin durduğu nişlere üç basamakla çıkılan, renkli mermerler ve beyaz Luni mermeriyle kaplı bir bina. Associated Press’in (AP) 19 Kasım’da yayımladığı habere göre nişlerde rulo dolapları duruyordu; antik metinler batıdaki yapıda Yunanca ruloların saklandığını aktarıyor. Salonu 19 Kasım Perşembe günü basın tanıtımında gezen ajansın aktardığına göre, bir zamanlar dolapların durduğu yerlerde bugün kırık Korint sütunları ve heykel parçaları duruyor. İtalyan arkeoloji dergisi Archeologia Viva, raflarda edebi metinlerin yanında resmi belgelerin ve hukuk metinlerinin de tutulduğunu yazıyor.Kurumun verdiği bilgiye göre kütüphaneler 5. yüzyılın ortasına kadar kullanıldı, yalnızca 305-306 dolaylarında belgeler kısa bir süre için Diocletianus Hamamları’na taşındı.

Roma’nın kültür varlıkları sorumlusu arkeolog Claudio Parisi Presicce, AP’ye yaptığı değerlendirmede burayı antik dünyanın İskenderiye ve Bergama’daki kütüphaneleriyle birlikte andı ve “kesinlikle en önemlilerinden biri” dedi.

Yapının yeniden gün yüzüne çıkması iki yüzyıla yayıldı. 1811-1814 arasında, Napolyon döneminde yapılan hafriyat doğudaki kütüphanenin nişli bir duvar parçasını açığa çıkardı; 19. yüzyılın ortasında Rodolfo Lanciani alanı inceledi. Batıdaki salon ise AP’nin aktardığına göre 1932’de, Mussolini hükümetinin sonradan Via dei Fori Imperiali adını alacak cadde için yaptırdığı yıkımlar sırasında bulundu. İmparatorluğun çöküşünden sonra terk edilen salonun üzerinde zamanla Alessandrino mahallesi büyümüş, mahalle bu cadde açılırken ortadan kaldırılmıştı. Kalıntılar daha sonra bahçeleri taşıyan beton örtünün altında kaldı.

Restorasyon 2025’te başladı. Toplam 1 milyon 755 bin avroluk yatırım, Avrupa Birliği’nin salgın sonrası toparlanma fonlarından beslenen İtalyan planı PNRR’nin Roma’ya ayrılan Caput Mundi programından karşılandı. Duvarlar ve tavan döşemesi sağlamlaştırıldı, üstteki bahçelerden sızan suya karşı yalıtım yapıldı. Çalışmayı Sovrintendenza Capitolina yürüttü; salon artık Roma’nın belediye müzeleri ağı Musei in Comune’nin bir parçası. AP, ziyaretin üç günle sınırlı tutulmasını “başlangıç için” geçerli bir düzen olarak aktarıyor, günlerin ne zaman artacağına dair bir tarih ise verilmiş değil.

Tabelada kütüphane yazsa da bu ad kesinleşmiş bir bilgi değil. Sovrintendenza, salonun sütunu çevreleyen kütüphanelerden biri olarak “geleneksel olarak” tanımlandığını, son araştırmaların ise bu mekânlara forum kompleksinin yönetimi ve imparatorun yüceltilmesiyle bağlantılı daha çeşitli işlevler yüklediğini belirtiyor.

Latince ruloların tutulduğu doğudaki ikiz yapı hâlâ toprağın altında, 18. yüzyıldan kalma bir kilisenin altında duruyor. AP’nin haberine göre orası için planlanmış bir kazı yok.

Görsel: Cayambe / Wikimedia Commons (CC BY-SA 3.0)

Haberi Paylaş: Facebook Telegram

Yorum Yap