Guatemala’nın kuzeyindeki El Mirador antik kentinde tek bir yapıdan çıkarılan, gerçek insan başı boyutundaki Maya alçı başları bu hafta Guatemala City’deki restorasyon laboratuvarında basına gösterildi. AFP’nin 18 Kasım Çarşamba günü yapılan açıklamadan aktardığına göre koleksiyon, tam başlar ve parçalarla birlikte 40 kadar eserden oluşuyor.
Reuters’ın 19 Kasım’da laboratuvarda fotoğrafladığı başların kimi kaşlarını çatmış, kimi geniş geniş gülümsüyor. Ajansa göre parçalar son on yılda yapılan bir dizi kazıda toplandı; işçilikleri, korunma durumları ve sayıları nedeniyle ender bir grup sayılıyor.
Mirador Havzası Projesi’nden arkeolog Douglas Mauricio, Reuters’a “Maya dünyasının hiçbir yerinde tek bir yapıdan bu kadar çok heykelin çıkarıldığı bilinen başka bir örnek yok” dedi.
Başlar kentin en parlak çağından değil, çok daha sonrasından kalma. El Mirador, AFP’nin verdiği kronolojiye göre MÖ 600 ile 300 arasındaki Orta Preklasik dönemde yerleşim gördü, MÖ 300 ile MS 250 arasında doruğuna ulaştı. Alçı başlar ise Geç Klasik döneme, AFP’ye göre MS 600 ile 900 arasına tarihleniyor; Reuters 7. ve 8. yüzyılları, teleSUR 600 ile 800 arasını veriyor. Mauricio’nun anlatımıyla kent, Preklasik zirvesinden yüzyıllar sonra daha küçük bir toplulukla yeniden iskân edildi. Prensa Latina’ya konuşan arkeolog, başların çıktığı yeri bu ikinci yerleşimi öne çıkaran küçük bir yapı olarak tarif etti. Sonradan gelenler için Reuters’a şunu söyledi: “Preklasik atalarını korumayı, gözetmeyi ve onlara büyük saygı göstermeyi sürdürdüler.”

Başların kimi temsil ettiği konusunda kaynaklar ayrışıyor. AFP ve teleSUR parçaları Maya tanrılarının tasvirleri olarak tanıtıyor. Projenin restorasyon direktörü Lilian Vega de Zea ise Reuters’a başların önemli kişileri gösterdiğini söyledi: “Aynı zamanda dönemin toplumuna verilen bir mesajdı, belli bir yetki düzeyine sahip birini tasvir ediyorlardı.” Prensa Latina’nın Vega’dan aktardığına göre yüzlerde gülümseyen ve kaş çatan ifadelerin yanında diş kesimi ve kafatası biçimlendirme izleri var; genç ve yaşlı figürler bir arada görülüyor.
Vega de Zea’ya göre renk kullanımı, işin birden fazla kişinin elinden geçtiğini gösteriyor: boyayı hazırlayanlar, alçıyı karanlar ve başa modellik eden biri. “Bu bize her alanda ne kadar ileri bir teknolojiye sahip olduklarını gösteriyor” dedi.
Eserlerin büyük bölümü hâlâ onarımda. Vega, teleSUR’a alçının çok kırılgan bir malzeme olduğunu, bu yüzden sürecin son derece hassas ilerlediğini anlattı.
El Mirador, Petén bölgesinde, Maya Biyosfer Rezervi’nin içinde, Meksika sınırına yakın ormanlık bir alanda bulunuyor. AFP’ye göre kent 1930’da keşfedildi; en büyük yapısı La Danta 72 metre yüksekliğinde, 600 metre uzunluğunda ve 300 metre genişliğinde. Ajansın aktardığına göre ekipteki bir başka arkeolog, Enrique Hernández, kentin güneyinde yeni Maya yolları ile bu yollardan birinin ucunda bir yerleşim bulunduğunu da açıkladı. Hernández, alanın El Mirador’un “bütün bölgeyi denetleme kapasitesine sahip olduğu” varsayımını sınamak için inceleneceğini belirtti.
Başların onarım bittikten sonra nerede ve ne zaman sergileneceği ise açıklanmadı.
Görsel: Dennis G. Jarvis / Wikimedia Commons (CC BY-SA 2.0)



Yorum Yap