Turizm Haberi
AnasayfaDünyaABD’de Hava Sahası Dört Saat Kapandı, İptaller Pazartesiye Kadar Sürdü

ABD’de Hava Sahası Dört Saat Kapandı, İptaller Pazartesiye Kadar Sürdü

FAA'nın 13 Kasım'da verdiği ülke çapındaki kalkış yasağı dört saati aştı. Hafta sonu binlerce sefer iptal edildi, arıza Arkansas'taki bir bakım işine bağlanıyor ama kök neden hâlâ belirsiz.

Oluşturan
Eklenme 16.11.2026 - 15:55
Chicago O'Hare Havalimanı 5. terminalde kapılara yanaşmış farklı havayollarının yolcu uçakları

ABD Federal Havacılık İdaresi (FAA), 13 Kasım Cuma günü yerel saatle 15.54’te ülke genelindeki tüm kalkışları durdurdu. Hava yolu trafik kontrol merkezlerini etkileyen bir haberleşme arızası nedeniyle verilen karar, Türkiye saatiyle cumartesi sabahı 04.15’te kaldırıldı. Dört saati aşan yasak, 11 Eylül 2001 saldırılarından bu yana ABD’de uygulanan en uzun ülke çapındaki kalkış durdurması oldu.

Asıl fatura sonraki günlerde çıktı. Uçaklar ve mürettebat yanlış şehirlerde kalınca havayolları hafta sonu boyunca sefer iptal etmeyi sürdürdü. Reuters’ın FlightAware verilerine dayanan hesabına göre cumartesi günü yaklaşık 6.700 uçuş iptal edildi, 9.100’den fazlası rötar yaptı. Pazar günü iptal sayısı 2.100’e indi ama 9.400 uçuş gecikmeli kalktı.

Bugün tablo büyük ölçüde normale döndü. NBC News’in aktardığı verilere göre pazartesi sabahı ABD Doğu saatiyle 07.00 itibarıyla ülke genelinde 533 uçuş iptal edilmiş, 8.365 uçuş rötar yapmıştı. En çok iptal 157 seferle American Airlines’ta görüldü. Kalkış noktasına göre en çok etkilenen havalimanları Dallas-Fort Worth ve Chicago O’Hare oldu.

Haber Devam Ediyor

Cuma akşamı yasak başladığında havada yaklaşık 3.500 uçak vardı. Ulaştırma Bakanı Sean Duffy’nin açıklamasına göre bu uçakların tamamı güvenle indi. Dünya Gazetesi’nin aktardığı rakamlara göre o gün planlanan yaklaşık 50 bin uçuştan 12 bini hiç gerçekleşmedi, bunların 9 bin kadarı ticari seferdi.

Arızanın kaynağı sıradan bir bakım işi olarak görünüyor. Duffy’ye göre FAA’nın yüklenicisi L3Harris, Arkansas’ın El Dorado kentindeki uzak bir FAA tesisinde bakır hatları fiber optik kabloyla değiştiriyordu. Burada takılan bir yönlendirici, Teksas’ın Amarillo kentinde kısa süre önce değiştirilen başka bir yönlendiricide sorun başlattı ve yük diğer kontrol merkezlerine yayıldı. Duffy, cihazın her dört beş saniyede 1.000’den fazla bağlantı denemesi gönderdiğini söyledi. FAA benzer yaklaşık 60 yönlendiriciyi devre dışı bıraktı, iki cihaz Florida’daki L3Harris laboratuvarında inceleniyor.

Kesin neden ise hâlâ belli değil. Duffy siber saldırı belirtisi olmadığını yinelerken “Ama kök nedeni aslında bilmiyoruz” dedi. İç Güvenlik Bakanı Markwayne Mullin de saldırıya işaret eden bir bulguya rastlanmadığını açıkladı. Reuters’a göre söz konusu yönlendiriciler 2001’de satın alınmış ve 2006’da teknolojik ömrünü doldurmuştu. ABD Hükümet Hesap Verebilirlik Ofisi (GAO) eylülde yayımladığı raporda 1960’lardan kalma bakır kablolara ve kötü planlanan sistem değişikliklerine karşı uyarmıştı.

Etki Atlantik’in öbür yakasına da uzandı. FAA’nın talebi üzerine Avrupa hava seyrüsefer teşkilatı Eurocontrol, üye ülkelerden ABD’ye kalkışları askıya aldı. Durdurma Türkiye saatiyle 14 Kasım gece 01.00 ile sabah 08.00 arasını kapsadı. Karar açıklandığında THY’nin ABD’ye giden 16 uçağı havadaydı ve ABD’ye inecek uluslararası uçuşlar tek tek değerlendirildi. Londra Heathrow’da cumartesi sabahı ABD bağlantılı 29 sefer iptal edildi. Meksika sivil havacılık kurumu AFAC da ABD’ye gidecek uçakların yerde beklemesini istedi. Kanada’nın kendi sistemleri etkilenmedi ama Air Canada ve WestJet’in ABD’ye uçan ya da yalnızca ABD hava sahasından geçen seferleri ciddi biçimde aksadı.

Uzmanlar asıl soruyu yedek sistemlere yöneltiyor. Havacılık güvenliği uzmanı Ron Bartsch, yedeklerin neden hemen devreye girmediğini sorgulayarak “Bütün havacılık camiası yedekliğe dayanır” dedi. FAA Başkanı Bryan Bedford ise cumartesi günü “en kötüsü geride kaldı” açıklamasını yaptı ve yasak kararının arkasında durduklarını söyledi.

Yaşananlar şimdi bir bütçe kavgasına dönüşüyor. Duffy, hava trafik kontrol sisteminin yenilenmesi için Kongre’den istediği kaynağı 30 milyar dolardan 50 milyar dolara çıkardı. Kongre geçen yıl 12,5 milyar dolar onaylamıştı. Demokrat temsilciler Rick Larsen ve André Carson ise bu paranın yaklaşık 11 milyar dolarının henüz harcanmadığını söylüyor.

Özür dileyip dilemeyeceği sorulan Duffy, “Benim görev süremde oldu” dedi ama kendisine devredilen bir sorun için özür dileyemeyeceğini ekledi.

Yolcu açısından asıl sınav yaklaşan bayram trafiği. ABD’de yılın en yoğun seyahat dönemlerinden Şükran Günü 26 Kasım’da. Duffy operasyonların o zamana kadar tam kapasiteye döneceğini söylüyor. Delta, esnek planı olan yolculara seyahatlerini 16 Kasım ve sonrasına kaydırmalarını önermişti. NBC’nin aktardığı verilere göre salı günü için iptal edilen uçuş sayısı şimdilik 68. Arızanın hesabı ise ocakta sorulacak: 3 Kasım ara seçimlerinin ardından Kongre’nin kontrolü Demokratlara geçiyor ve Ted Lieu gibi milletvekilleri şimdiden kongre oturumu istiyor.

Görsel: Charles from Port Chester, New York / Wikimedia Commons (CC BY 2.0)

Haberi Paylaş: Facebook Telegram

Yorum Yap